Συγγραφέας: Νίκος Σαλπιστής – Ευρευνητής τοπικής ιστορίας με ειδίκευση στη δεκαετία του ’40 – Συνταξιούχος Δικηγόρος

Μέσο δημοσίευσης: Ημερίδα του Συνδέσμου Φιλολόγων  Πιερίας

Τόπος: Κατερίνη

Ημερομηνία δημοσίευσης: 2.3.2012

Το χειμώνα του 1941 – 1942, λόγω της λεηλασίας του παραγωγικού πλούτου της Ελλάδας από τις δυνάμεις κατοχής, του βρετανικού αποκλεισμού, της κατάρρευσης των μεταφορικών μέσων, («λείπουν οι δυνατότητες μεταφοράς» έλεγαν οι Γερμανοί τον Ιούνη του 1941) και τη μικρότερη αγροτική παράγωγη, οι Έλληνες βρέθηκαν μπροστά στην απειλή και τελικά μπροστά στο φαινόμενο της πείνας. Επόμενο ήταν να ενεργοποιηθεί το ένστικτο αυτοσυντήρησης του λαού.  Εδώ θα ασχοληθούμε με το πώς αντιμετώπισαν τον κίνδυνο αυτό οι κάτοικοι της Κατερίνης και ειδικά οι Πόντιοι προσφυγές της συνοικίας του Σταθμού Κατερίνης. Χωρίς δικά τους χωράφια οι περισσότεροι, δούλευαν ως εργάτες γης, ως περιστασιακοί εργάτες ή εκχέρσωναν εκτάσεις με αντάλλαγμα την αξιοποίηση της παράγωγης τους για 2 με 3 χρόνια.

Οι ελλείψεις ειδών διατροφής τους ανάγκασαν να επινοήσουν τακτικές επιβίωσης. Η εγκατάσταση τους κοντά στο σιδηροδρομικό  σταθμό και σχετικά κοντά σε κέντρα αγροτικής παράγωγης (κάμπος Κατερίνης, Στουπί, Αγ. Σπυρίδωνας, Πύθιο Ελασσόνας, Γιαννιτσά, Κρύα Βρύση, Κοζάνη, Πλατύ) έδειξε το δρόμο, προσανατόλισε τις πορείες, τους στόχους, τις κατευθύνσεις. Η συνεχής κίνηση κάλυπτε την αδυναμία απόκτησης ειδών διατροφής στον τόπο της κατοικίας. Κάτοικοι της Κατερίνης άλλαζαν καπνό με τσιγαρόχαρτα και με τα τελευταία προμηθεύονταν τυρί από τον Άγιο Σπυρίδωνα. Επίσης πουλούσαν λάδι στο Στουπί και προμηθεύονταν στάρι από το Πύθιο Ελασσόνας. Σε μια περίπτωση οικογένεια αντάλλαξε λάδι με μεγάλη ποσότητα τσιγαρόχαρτων στην Αθήνα, με την ανταλλαγή των οποίων με είδη διατροφής «έβγαλε την Κατοχή».

Στην αρχή προσπάθησαν να αξιοποιήσουν ό,τι βρισκόταν γύρω τους και να αξιοποιήσουν ό,τι είχαν φέρει από την Ε.Σ.Σ.Δ. Σε δυο περιπτώσεις ανταλλάχτηκαν χρυσαφικά με καλαμπόκι και ένα σάλι με 16 0καδες σιτάρι. Υπήρχαν και περιπτώσεις που εφοδιαστήκαν οι πρόσφυγες με είδη διατροφής χωρίς αντάλλαγμα. Υποπροϊόντα από σφάγια των Γερμανών, αλάτι από βρασμένο θαλασσινό νερό, ψάρια που πετάχτηκαν από ψαράδες και χελώνες, ήταν από τις αναγκαστικές διατροφικές  επιλογές για την επιβίωση.

Μετά την πρώτη, η δεύτερη γραμμή άμυνας στην πείνα αξιοποίησε τα ταξίδια με το σιδηρόδρομο κατά τα οποια μετέφεραν σιτάρι στο Βόλο και το αντάλλασσαν με λάδι (1 προς 2). Το λάδι το αντάλλασσαν ξανά με σιτάρι στα χωριά, όχι με την ίδια ισοτιμία. Οι κάτοικοι αξιοποιούσαν, ως ενδιάμεσοι, τη διάφορα της τιμής-αξίας του ίδιου προϊόντος σε διαφορετικό τόπο και χρόνο. Για παράδειγμα το λάδι είχε μεγαλύτερη αξία στα χωριά της περιφέρειας Κατερίνης απ’ ότι στο Βόλο, όπως και το σιτάρι είχε μεγαλύτερη αξία στο Βόλο απ’ ότι στα χωριά της Κατερίνης (λόγω της σπανιότητάς του). Οι κίνδυνοι και οι κόποι της μεταφοράς ενσωματώνονταν στην τιμή του μεταφερόμενου προϊόντος και την ανέβαζαν. Το σιτάρι που περίσσευε κάλυπτε τις διατροφικές ανάγκες της οικογένειας και περίσσευε για το επόμενο ταξίδι. Λάδι μετέφεραν και ναυτικοί -έμποροι της Μυτιλήνης και της Σκοπέλου στα παράλια της Κατερίνης και το αντάλλασσαν με σιτάρι.

Ιούλιος 1943. Εργάτες γής της συνοικίας του Σταθμού στο Κτήμα Χρυσοβελώνη στο Πλατύ. Πηγή: Συλλογή Νίκου Σαλπιστή

Κάτοικοι της συνοικίας πήγαιναν σε χωράφια της περιοχής άλλα και στο Πλατύ και μάζευαν σιτάρι («πασάκια») που έπεφτε στο έδαφος μετά το θερισμό. Το επόμενο διάστημα, κυρίως νέοι- που ήταν ευέλικτοι και μικρόσωμοι άλλα η ανάγκη τους μεγάλωσε ξαφνικά- μετά από οικογενειακό καταμερισμό στην παραγωγή, προμήθεια και ανταλλαγή των προϊόντων, πλημμύριζαν  το σιδηροδρομικό σταθμό και αντάλλασσαν λουκουμάδες, νερό, καπνό, αυγά, ψωμί, φρούτα, σπόρια και στριφτά τσιγάρα με γαλέτες, αντιπυρήνες, κινίνα, ζάχαρη, τσιγάρα, ρολόγια, μουσικά όργανα, ζαχαρίνες, τσιγαρόχαρτα, σκόνη πορτοκαλάδα, παπούτσια και ρούχα. Αξιοποιήθηκε η μεγάλη κίνηση στο Σταθμό και οι χιλιάδες στρατιώτες που μετακινούνταν με το σιδηρόδρομο.

Δυο διαφορετικοί κόσμοι, δυο τρόποι παράγωγης που αντιπροσώπευαν ένα διαφορετικό επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης συναντήθηκαν στο σιδηροδρομικό σταθμό Κατερίνης. Ο ένας πρωτογενής, της φυσικής οικονομίας με χαμηλό βαθμό μεταποίησης, ο άλλος δευτερογενής με ενσωματωμένη την τεχνολογία στην τελική διαμόρφωση του προϊόντος. Ο καθένας αντάλλασσε ό,τι είχε: νερό από τη μια μεριά, φάρμακα από την άλλη, ψωμί με ρολόγια, αυγά με ζαχαρίνες κ. ο. κ. Στο σιδηροδρομικό σταθμό αποτυπώνονταν,  για μια ακόμη φορά κάτω από διαφορετικές συνθήκες, η διάφορα των δυο παραγωγικών μηχανών, των δυο διαφορετικών επιπέδων ανάπτυξης, της Ελλάδας από τη μια μεριά και της Γερμανίας και της Ιταλίας από την άλλη. Δεν ήταν λίγες οι φορές που τα δυο μέρη βρισκόντουσαν σε μια ιδιόμορφη πάλη, σε μια παράξενη μάχη. Οι πιτσιρικάδες της συνοικίας δεν έπεσαν λίγες φορές θύματα απάτης, από Ιταλούς κυρίως στρατιώτες άλλα και Γερμανούς, όταν οι τελευταίοι τους έδιναν μικρότερη από τη συμφωνημένη ποσότητα ή χαμηλότερη ποιότητα του προϊόντος που ανταλλασσόταν. Όταν αποφάσισαν να αντιδράσουν το έκαναν ομαδικά και γι αυτό η στάση τους θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια μικρή πράξη εκδίκησης και αντίστασης. Η απάτη ξεπληρώθηκε με απάτη και τα τρένα έφευγαν πάντα πριν οι κατοχικοί στρατιώτες καταλάβουν τι έγινε.

Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΨΩΜΙ

Μια σημαντική πτυχή της ιστορίας της Αντίστασης κατά  της Κατοχής της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα (1941-1945) είναι αυτή που σχετίζεται με την παραγωγή προϊόντων, τη συλλογή και τη διανομή τους. Η αντιπαράθεση των δυνάμεων της Αντίστασης με τους κατακτητές για το ποιος θα ελέγξει την παραγωγή, συλλογή και διανομή κυρίως των προϊόντων διατροφής (δημητριακά κ.α.) ήταν αποφασιστικής σημασίας για την τελική έκβαση της συνολικότερης σύγκρουσης. Η κοινωνία της περιφέρειας Κατερίνης (σημερινός νομός Πιερίας) δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί από τη σύγκρουση αυτή. Τα δυο ντοκουμέντα που ακολουθούν και ο σχολιασμός τους έχουν σχέση με την αντιπαράθεση αυτή στην πιο πάνω περιφέρεια. Πρόκειται για μια αναφορά της Περιφερειακής Επιτροπής Κατερίνης του Κ.Κ.Ε προς το γραφείο περιοχής της Μακεδονίας του Κ.Κ.Ε (17-5-1944) και ένα υπόμνημα της εξουσιοδοτημένης επιτροπής  του συλλαλητηρίου που διοργάνωσε το Ε.Α.Μ  στις 9-9-1944 στην Κατερίνη. Το τρίτο έγγραφο συντάχθηκε και στάλθηκε λίγο μετά την απελευθέρωση (3-11-1944)  περιγράφει όμως προβλήματα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής και έχουν σχέση με την παραγωγή και τον επισιτισμό στο πλαίσιο της ελεύθερης πια Ελλάδας (Π.Ε. Κατερίνης του Κ.Κ.Ε προς το γραφείο περιοχής Μακεδονίας του Κ.Κ.Ε).

Μιλάμε για το 1944 (Μάιο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο). Η αντιπαράθεση όμως αυτή ξεκίνησε πολύ πιο πριν. Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1941 κάτοικοι του Κολινδρού ξύλευσαν το δάσος του τσιφλικά Οικονόμου και ήρθαν σε αντιπαράθεση με την αστυνομία με τίμημα το θάνατο δυο κατοίκων από τα πυρά της χωροφυλακής. Μετά το φοβερό χειμώνα της πείνας του 1941-1942,  τον Μάρτη του 1942 κάτοικοι του Λιτοχώρου αποπειράθηκαν να πάρουν 30.000 οκάδες  καλαμπόκι από τις αποθήκες του κτηματία Φιλίππου, αποκρούσθηκαν όμως από τη χωροφυλακή της Κατερίνης και το γερμανικό στρατό που έφτασε με τρένο. Η άρνηση καταβολής της δεκάτης φέρνει σε αντιπαράθεση τον Ιούνη του 1942 κατοίκους του Παντελεήμονα με τη χωροφυλακή. Αντιπαράθεση υπήρξε και στην Κατερίνη τον ίδιο μήνα με πρόσφυγες από τη Δράμα που έσπειραν κτήματα του Γεωργικού Σταθμού τον ίδιο μήνα.

Σ’ όλες τις περιπτώσεις η συμμετοχή των κατοίκων ήταν μαζική και η αντιπαράθεση υπήρξε κυρίως  με την κατασταλτική δύναμη του δωσιλογικού καθεστώτος, δηλ. της χωροφυλακής. Ο Τωμαδάκης και ο Κουτσούκος, ενωμοτάρχης και ανθυπασπιστής  αντίστοιχα, έδειξαν υπερβάλλοντα ζήλο για την αποκατάσταση του νόμου και της τάξης, της λεηλασίας δηλαδή του παραγωγικού πλούτου της περιοχής από τις δυνάμεις Κατοχής και της εξασφάλισης εφοδίων για το δωσιλογικό κράτος, και μέσω αυτού, ελέγχου της κοινωνίας. Τη στάση τους αυτή τιμώρησε ο Ε.Λ.Α.Σ τον Νοέμβρη του 1942 στον Όλυμπο, εκτελώντας και τους δυο, εκφράζοντας έτσι το λαϊκό αίσθημα και δίνοντας σε συμβολικό επίπεδο ένα μήνυμα. Ο παραγόμενος πλούτος του τόπου ανήκει σ’ αυτούς που τον παράγουν, στο λαό και το ένοπλο τμήμα του.

ΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ 1944

Ας δούμε, όμως, πιο συγκεκριμένα τα έγγραφα που αναφέρονται στον τελευταίο χρόνο της Κατοχής.

1) «[…] Από 10-5-1944 οι γερμανοί και γκεσταπίτες επέδραμαν στο βόρειο Όλυμπο και εγκατέστησαν οριστικά φυλάκια στο Στουπί καθώς και στην Καρίτσα και στη Μαλαθριά. Σκοπός τους είναι Α) Η εξασφάλιση της σιδηροδρομικής γραμμής από σαμποτάζ,  Β) Η αποκοπή των βάσεων εφοδιασμού των ανταρτικών δυνάμεων … έτσι ώστε να τις περιορίσει στα βουνοχώρια και τα ξεροβούνια… Τώρα αφού δεν έχουμε τροφοδοσία από Μελίκη, έμεινε η τροφοδοσία από βόρειο Όλυμπο… περιοχή που είχε δώσει 30.000 οκάδες γέννημα, 1.000 σφάγια, 7.000 οκάδες γάλα (μόνο στην περίοδο που λήγει η σοδειά). Ο πεδινός χώρος του Β. Ολύμπου είναι ζωτικός, χωρίς αυτόν δεν μπορούμε να βρισκόμαστε στα Πιέρια… μοναδικός τρόπος η σοβαρή κρούση του ΕΛΑΣ […]»

Από το πιο πάνω έγγραφο διαπιστώνουμε ότι ο γερμανικός στρατός Κατοχής με τους συνεργάτες του επιχείρησε να ελέγξει στρατιωτικά τον κύριο σιδηροδρομικό άξονα εγκαθιστώντας φρουρές στα χωριά που βρίσκονταν δυτικά από τη σιδηροδρομική γραμμή στη νότια Πιερία. Παράλληλα με τον έλεγχο της σοδειάς επιχειρούσε να αποκόψει τον Ε.Λ.Α.Σ  από την κύρια, σύμφωνα με το έγγραφο, πηγή ανεφοδιασμού του. Είναι χαρακτηριστική, για τη σημασία που είχε η περιοχή από διατροφική άποψη, η ποσότητα των τροφίμων που δόθηκαν στο Ε.Α.Μ.

2) «Σύμπας ο λαός της επαρχίας (διαμαρτύρεται) για την έλλειψη ειδών … (ευρίσκεται) ενώπιων της ολέθριας και αδικαιολογήτου επεμβάσεως του Ε.Α.Ο (Εθνική Αντικομουνιστική Οργάνωση) εις τας διανομάς τροφίμων, φαρμάκων και ενδύσεως τας όποιας κάνει ο Ερυθρός Σταυρός και η Ένωση Συνεταιρισμών και της εμποδίσεως και απαγορεύσεως των ανταλλαγών προϊόντων μέσω της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών και της μη παροχής τροφίμων εκ του γραφείου επισιτισμού εις τον εργαζόμενον κόσμον και μη χορηγήσεως δελτίου άρτου εις τους απόρους της επαρχίας…(ευρισκόμεθα) ενώπιον τρομοκρατικών συλλήψεων και ομήρων, εκτελέσεων, διωγμών, εμπρησμών, διαρπαγών περιουσιών εκ διαφόρων ενόπλων…»

Παρακάτω η επιτροπή ζητά «[…] α) επιστροφή των διαρπαγέντων, β) λόγω της πενιχράς παράγωγης σιτηρών, άρση της διαταγής για δεκάτη και για παρακράτημα, γ) να απαγορευτεί στην Ε.Α.Ο  να κατακρατεί τα προς διανομή είδη από τον Ερυθρό Σταυρό, δ) να αφοπλιστεί ο Ε.Ε.Σ ε) να δοθούν στα ορεινά χωριά διάφορα είδη, στ) να χορηγηθούν δελτία άρτου και τροφίμων στους εργαζόμενους, επαγγελματίες, ιδιωτικούς και δημοσίους υπαλλήλους, ζ) κατάργηση της παρακράτησης του επισιτισμού από Ε.Γ. Συνεταιρισμών, η) να παύσουν οι εμπρησμοί οι κανονιοβολισμοί και οι εκτελέσεις θ) να απολυθούν οι φυλακισμενοι».

Από το υπόμνημα αυτό μαθαίνουμε ότι ο λαός οργανωμένα, μέσω του Ε.Α.Μ, διεκδικούσε, εκτός των άλλων, δίκαιη διανομή των τροφίμων –ειδικά στους εργαζόμενους—μη πληρωμή των φόρων, εφοδιασμό των χωριών. Με την κατακράτηση από την Ε.Α.Ο των τροφίμων και των φαρμάκων που προέρχονταν από την Ε.Γ.Σ  (ντόπια παραγωγή) και τον Ερυθρό Σταυρό (εξωτερική βοήθεια) επιχειρήθηκε να ελεγχτεί η εξουσία στην πόλη για λογαριασμό των κατακτητών.

3) «[…] Πρόβλημα επισιτισμού από στάρι Ε.Λ.Α.Σ  δεν  παρουσιάζεται σε οξεία μορφή, γιατί η Ε.Τ.Α  (Επιμελητεία Του Αντάρτη)  τόσο από εισπράξεις, όσο και από κατασχέσεις έχει εξασφαλίσει το ψωμί του Ε.Λ.Α.Σ. Το πρόβλημα που είναι σε οξεία μορφή είναι το πρόβλημα της σποράς χωραφιών ανταρτών και πυροπαθών. Στην αποθήκη ΚΕ.Π.Ε.Σ υπάρχουν 97.000 οκάδες στάρι. Από αυτό είναι της  Ε.Γ.Σ  32.000 οκάδες και για τα έξοδα 2.000 οκάδες. Μένουν 62.000 οκάδες. Προτείνουμε 40.000 οκάδες για σπόρο σε πυροπαθείς και οικογένειες ανταρτών να σπείρουν τα χωράφια […]».

Για όποιον αγρότη αποφάσιζε να ενταχθεί στο Ε.Λ.Α.Σ. και ν’ αγωνιστεί για την εθνική ανεξαρτησία το προσωπικό κόστος ήταν διπλό. Και ο ίδιος εισέπραττε τους κινδύνους ενός στρατιώτη που πολεμούσε, άλλα και η οικογένεια του στερούνταν τη συμβολή του στην αγροτική παραγωγή. Οι πυροπαθείς των χωριών ήταν μια άλλη κατηγορία του πληθυσμού που υπήρξαν θύματα κατοχικών και δωσιλογικών εμπρησμών. Τις ανάγκες για  σιτάρι των δυο αυτών κατηγοριών επιχείρησε να καλύψει το Ε.Α.Μ.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

Η δράση και η προσφορά του αντιστασιακού κινήματος εναντίον της τριπλής κατοχής της πατρίδας μας δεν περιορίστηκε μόνο στην ένοπλη αντίσταση κατά του κατακτητή. Απαντώντας στα επιχειρήματα των αντιπάλων του ότι δεν έχει προτάσεις για ένα διαφορετικό τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας, έχτιζε έναν καινούργιο κόσμο, έναν άλλο τρόπο ζωής στην ύπαιθρο χώρα και με την Απελευθέρωση τον εγκαθιστούσε και στις πόλεις. Έναν τρόπο ζωής στηριγμένο σε άλλες αξίες, αρχές, προτεραιότητες και κριτήρια. Απαντούσε έτσι ότι σε αυτό που φάνταζε ουτοπικό και ανεφάρμοστο μέχρι χτες και κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις  (μαζικότητα – αρχές- ανάγκη – χρεοκοπία άρχουσας τάξης) ήταν απόλυτα ρεαλιστικό.

Ας δούμε τι συνέβη στην περιφέρεια Κατερίνης μέσα από τις εκθέσεις του κύριου, βασικού συντελεστή του αντιστασιακού κινήματος, δηλ. του Κ.Κ.Ε, και της Ε.Π.Ο.Ν (νεολαία του Ε.Α.Μ). Στον τομέα της εκπαίδευσης και του πολιτισμού οργάνωσε το δεύτερο εκπαιδευτικό συνέδριο (δασκάλων και καθηγητών) τον 10/1944. Από τον 11/1944 οι οργανώσεις του Ε.Α.Μ και της Ε.Π.Ο.Ν διέθεταν προσωπική εργασία και κινητοποίησαν τους κατοίκους (μιλάμε για παλλαϊκή κινητοποίηση), για το χτίσιμο καινούργιων σχολείων όπου δεν υπήρχαν (12/1944). Πενήντα «Αετόπουλα» στο συνοικισμό της Αγίας Τριάδας καθάρισαν την αυλή του σχολείου. Νέοι κυρίως της Ε.Π.Ο.Ν αναβιώνουν, συνεχίζουν και στήνουν  θεατρικά σχήματα που δίνουν παραστάσεις σε συνοικίες και χωριά, διαθέτοντας τις εισπράξεις στην Ε.Τ.Α. Για την κοινωνική πολιτική παραχωρήθηκαν 2.000 στρέμματα σε ακτήμονες, διένειμαν 60.000 οκάδες στάρι, ίδρυσαν κτηνιατρείο και φαρμακείο στον Κολινδρό, ξεκίνησαν γεωργικά μαθήματα σε χωριά, σκέπασαν 55 σπίτια, ίδρυσαν λαϊκό ιατρείο, καθιέρωσαν δωρεάν περίθαλψη εκτελώντας 1.050 ιατρικές συνταγές δωρεάν, οργάνωσαν παιδικά συσσίτια στα οποία συμμετείχαν 1.200 παιδιά, ίδρυσαν 2 παιδικούς σταθμούς και όλα αυτά μέσα σε δυο μήνες (10-11/1944).

Στα Ρυάκια η Ε.Π.Ο.Ν διόρθωσε ένα μύλο (11/44), στο Κολοκούρι καλλιεργήθηκαν 50 στρέμματα για τις οικογένειες ανταρτών. Αποξήραναν και δεματοποίησαν 1.900 οκάδες καπνού της Ε.Τ.Α. Σύνολο νέων στην Πιερία 18.000,  οργανωμένοι στην Ε.Π.Ο.Ν  8.935. 800 Επονίτες καθάρισαν το Σταθμό με εξόρμηση (20-11-1944). Ο εθελοντισμός δεν χρησιμοποιήθηκε ως φιλανθρωπία που θα μπάλωνε τις τρύπες ενός ανύπαρκτου στην κοινωνική του πολιτική κράτους άλλα μέσω αυτού οικοδομούνταν ή γίνονταν μια απόπειρα να οικοδομηθεί μια άλλη κοινωνία.

Από την εισήγηση στην ημερίδα του Συνδέσμου Φιλολόγων  Πιερίας στις 2-3-2012

Το άρθρο Ο αγώνας για την επιβίωση στην Κατοχή και η προσπάθεια οικοδόμησης μιας άλλης κοινωνίας εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας:Ακερμανίδης Ι. Αλέξανδρος

Είδος εργασίας: Δπλωματική εργασία

Ακαδημαϊκό ίδρυμα: Ελληνικό Ανοκτό Πανεπιστήμιο  – Νεώτερη και Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία

Τόπος έκδοσης: Κατερίνη

Χρόνος έκδοσης: 2025

Διαστάσεις: Α4

Σελίδες: 69

Αρχείο PDF:Η Κατερίνη στην Κατοχή – Διπλωματική εργασία Ακερμανίδη Αλέξανδρου

Περιεχόμενα:

Περίληψη

Abstract

Συντομογραφίες & Ακρωνύμια

Εισαγωγή: Η Κατερίνη πριν τη Γερμανική εισβολή

Θέση – ονομασία

Διοικητική εξέλιξη

Γεωγραφική θέση

Δημογραφική εξέλιξη

1940: ο σεισμός και ο ελληνοαλβανικός πόλεμος

Κεφάλαιο 1: Η είσοδος των Γερμανών

1.1 Η Πιερία υπό γερμανικό έλεγχο

1.2 Είσοδος Γερμανών στην Κατερίνη

1.3 Η εγκατάσταση των Γερμανών – Γερμανική διοίκηση

1.4 Η εκκλησιαστική διοίκηση στην Κατερίνη της Κατοχής

1.5 Προσφυγικά ρεύματα από και προς την Κατερίνη

Κεφάλαιο 2: Η Αντίσταση στην πόλη και στην επαρχία

2.1 Αντιστασιακές οργανώσεις

2.2 Ένοπλες δράσεις – Γερμανικές αντιδράσεις

2.3 Η απελευθέρωση της Κατερίνης

Κεφάλαιο 3: Το πρόβλημα του επισιτισμού

Κεφάλαιο 4: Πολιτισμός

4.1 Εκπαίδευση

4.2 Ο τύπος

4.3 Καλλιτεχνικές παραστάσεις

4.4 Αθλητισμός

Συμπεράσματα

Βιβλιογραφία

Το άρθρο Η Κατερίνη στην Κατοχή (1941-1944). Η Αντίσταση στην πόλη και την επαρχία Πιερίας εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Παναγιώτης Τζουμέρκας

Εκδότης: Εκδόσεις Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών

Τόπος έκδοσης: Ιωάννινα

Χρόνος έκδοσης: 2008

Διαστάσεις: 17Χ24

Σελίδες: 389

ISΒN: 978-960-86068-8-3

Περιεχόμενα:

Πρόλογος

Συντομογραφίες

Κεφάλαιο Α΄. Ιστορική συγκυρία και εκκλησία

1. Πλαίσιο αναφορών
2. Ιστορικός περίγυρος
3. Ιστορικός περίγυρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Κεφάλαιο Β΄. Ο Παρθένιος Βαρδάκας μέχρι της αρχιερατικής του εκλογής

1. Καταγωγή
2. Μόρφωση – Σπουδές
3. Διακονία στο Φανάρι
4. Εκλογή του ως επισκόπου Κίτρου;

Κεφάλαιο Γ΄. Η Επισκοπή Κίτρους κατά την εποχή της χειροτονίας του Παρθένιου

1. Σύντομη ιστορική αναδρομή
2. Η κατάσταση της επισκοπής Κίτρους στα τέλη του 19ου – αρχές 20ου αι.

Κεφάλαιο Δ΄. Το ποιμαντικό έργο του Παρθένιου στην Επισκοπή Κίτρους

1. Ποιμαντικές και διοικητικές φροντίδες                                                                                                                                                                                  α. Πτυχές ποιμαντικής δράσης                                                                                                                                                                                                β. Διοικητικές ενέργειες
2. Μέριμνα για τα μοναστήρια της επαρχίας                                                                                                                                                                            α. Μέχρι την απελευθέρωση                                                                                                                                                                                                    β. Μετά την απελευθέρωση

Κεφάλαιο Ε΄. Μέριμνα για την Παιδεία

1. Αναδιάρθρωση της Παιδείας
2. Σύσταση Φιλεκπαιδευτικών Συλλόγων

Κεφάλαιο ΣΤ΄. Η εθνική δράση του Παρθένιου

1. Το Εθνικό του έργο κατά το Μακεδονικό Αγώνα
2. Αντιμετώπιση της ρουμανικής προπαγάνδας
3. Αντιμετώπιση των αντεθνικών ενεργειών των Νεοτούρκων

Κεφάλαιο Ζ΄. Ζητήματα μετά την απελευθέρωση

1. Απελευθέρωση  – Πρώτες ενέργειες
2. Εθνικός Διχασμός – Εμφύλια σύρραξη Κατερίνης
3. Πρώτος Μητροπολίτης Κίτρους
4. Ίδρυση Ευαγγελικής Εκκλησίας Κατερίνης
5. Συμμετοχή στα γενικότερα εκκλησιατικά ζητήματα της εποχής του

Κεφάλαιο Η΄. Ο θάνατος του Μητροπολίτη Κίτρους Παρθένιου – Η διαθήκη  του

1. Ο θάνατος του Παρθενίου
2. Η διαθήκη του                                                                                                                                                                                                                              α. Δημιουργία κληροδοτημάτων                                                                                                                                                                                              β. Η τύχη των κληροδοτημάτων                                                                                                                                                                                              γ. Κατάλογος υποτρόφων Κληροδοτήματος ΡΕΣ

Κεφάλαιο Θ΄. Η τύχη της Μητρόπολης Κίτρους μετά το θάνατο του Παρθένιου

1. Κατάργηση της μητροπόλεως
2. Αντιδράσεις και ενέργειες του Οικομενικού Πατριαρχείου
3. Αντιδράσεις και ενέργειες του ποιμνίου της επαρχίας Κίτρους
4. Ανασύσταση της μητροπόλεως Κίτρους

Κεφάλαιο Ι΄. Το συγγραφικό του έργο

1. Γενικά                                                                                                                                                                                                                                    α.Διαίρεση – Κατάταξη                                                                                                                                                                                                              β. Γλώσσα και ύφος                                                                                                                                                                                                                    γ. Πηγές                                                                                                                                                                                                                                      δ. Σκοπός
2. Φιλοσοφικά – Απολογητικά
3. Ερμηνευτικά – Απολογητικά
4. Ιστορικογεωγραφικά
5. Ελληνοκεντρικά

Επιλεγόμενα

Παράρτημα

Summary

Zusammengassung

Πηγές – Βιβλιογραφία

Ευρετήριο

Το άρθρο Ο Επίσκοπος Κίτρους Παρθένιος Βαρδάκας 1904-1933. Ο βίος και η δράση του. Συμβολή στην επισκοπική ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Μακεδονία εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Νίκος Δ. Βαρμάζης

Εκδότης: Εκδόσεις «μάτι»

Τόπος έκδοσης: Κατερίνη

Χρόνος έκδοσης: 2006

Διαστάσεις: 23Χ25

Σελίδες:139

ISΒN: 960-8042-92-5

Περιεχόμενα:

Πρόλογος συγγραφέων

Μέρος Α΄. Η Αστική Σχολή Αικατερίνης: ίδρυση και διδακτήριο

1. Το ιστορικό πλαίσιο της ίδρυσης
2. Η ανέγερση του νέου διδακτηρίου                                                                                                                                                                                        i. Οι ενέργειες του επισκόπου Παρθενίου                                                                                                                                                                              ii. Η αρχιτεκτονική του σχολικού κτιρίου και οι ιδεολογικές παράμετροι                                                                                                                    iii. Το κυρίως κτίριο                                                                                                                                                                                                                  iv. Ο αρχιτέκτονας

Μέρος Β΄. Από την Αστική Σχολή στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης

1. Τα πρώτα χρόνια
2. Η περίοδος 1926-1950
3. Από το 1950 ως σήμερα

Μέρος Γ΄. Εκπαιδευτικές και παιδαγωγικές συνθήκες λειτουργίας του σχολείου

1. Το εκπαιδευτικό προσωπικό
2. Διδασκόμενα μαθήματα και πειθαρχικοί μηχανισμοί
3. Δυσκολίες στη φοίτηση των μαθητών και σχολική αποτυχία
4. Σχολικές εκδηλώσεις
5. Έρανοι και ευεργέτες
6. Μαθητικό συσσίτιο

Μέρος Δ΄. Το αρχείο του σχολείου ως πηγή πληροφοριών για την κοινωνική οργάνωση της πόλης. Το εποπτικό υλικό, η βιβλιοθήκη και τα κειμήλια του σχολείου

1. Πληροφορίες για την πληθυσμιακή σύσταση, το θρήσκευμα και την πολεοδομική μορφή της Κατερίνης
2. Πληροφορίες για την επαγγελματική και οικονομική δραστηριότητα της πόλης. Στοιχεία για τη συνεργασία σχολείου και επαγγελματικού δυναμικού της πόλης (αμοιβές, επαγγελματικές ειδικότητες κ.λ.π)
3. Το εποπτικό υλικό, η βιβλιοθήκη και τα κειμήλια του σχολείου

Εικόνες

Γραφικές παραστάσεις

Παραρτήματα

1. Πίνακες ετήσιας φοίτησης μαθητών σχολ. ετών 1905-1906, 1926-1951
2. Κατάλογος σωζόμενων αρχείων 1ου Δημοτικού Σχολείου Κατερίνης

Βιβλιογραφία

Ευρετήριο

Το άρθρο Αστική Σχολή Αικατερίνης – 1ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης 1905-2005 εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Νίκος Δ. Βαρμάζης

Εκδότης: Εκδόσεις «μάτι»

Τόπος έκδοσης: Κατερίνη

Χρόνος έκδοσης: 2004

Διαστάσεις: 21Χ28

Σελίδες:71

ISΒN: 960-8042-48-8

Περιεχόμενα:

Προλογικό σημείωμα στην β΄ έκδοση

Προλογικό σημείωμα στην α΄ έκδοση

Τάσεις της σύγχρονης ιστορικής έρευνας και τοπική ιστορία

Η ιστορία της εκπαίδευσης στο πλαίσιο της τοπικής ιστορίας

Πηγές της ιστορίας του Γυμνασίου Κατερίνης

Το αρχειακό υλικό του

Η εκπαίδευση στην Πιερία τους τελευταίους αιώνες της Τουρκοκρατίας

Η “Αστική Σχολή Αικατερίνης”

Από την Αστική Σχολή στο “Ημιγυμνάσιο Αικατερίνης”

Από το “Ημιγυμνάσιον” στο “Γυμνάσιον Αικατερίνης”

Σταθμοί στην ιστορία του σχολείου

Η λειτουργία του Γυμνασίου ως τη Μικρασιατική Καταστροφή

Από τη Μικρασιατική Καταστροφή ως τον Πόλεμο και την Κατοχή

Από την Κατοχή ως το τέλος του 1955

Επίλογος

Πίνακας γυμνασιαρχών του Γυμνασίου Κατερίνης

Βιβλιογραφία

Πίνακας κύριων ονομάτων

Το άρθρο Το Γυμνάσιο Κατερίνης [1915-1955]. Συμβολή στην τοπική ιστορία μιας μακεδονικής πόλης εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Ελευθέριος Ζήση Μακρής

Εκδότης: Προσωπική έκδοση

Τόπος έκδοσης: Θεσσαλονίκη

Χρόνος έκδοσης: 2024

Διαστάσεις: 23Χ17

Σελίδες: 327

ISBN: –

Σχεδιασμός και σελιδοποίηση: Σπύρος Τσιλιγγιρίδης

Διόρθωση κειμένων: Μανόλης Ξεξάκης

Κείμενο εξώφυλλου: «Η ζωή είναι ένα ποτήρι δροσερό νερό. Πίνεις πίνεις αλλά δεν ξεδιψάς».

Αντί προλόγου

Κεφάλαια χωρίς πίνακα περιεχομένων.

Τα πρώτα χρόνια. Η ζωή στην Κατερίνη.  Σελ. 7

Η ζωή στα καπνά. Οργώνοντας και καλλιεργώντας τις πρώτες μου εμπειρίες στα χωράφια της ζωής.  Σελ. 79

Τα γυμνασιακά χρόνια και λίγο μετά. Τα γλυκόπικρα σε γεύση χρόνια της νιότης.  Σελ. 97

Στο στρατό. Τα χρόνια εκτός “κανονικότητας” με βολές και ασυρμάτους!  Σελ. 129

Σπουδές στο Γρατς [Graz]. “Πριν γίνεις κάτι πρέπει πρώτα άνθρωπος να είσαι!”.  Σελ.141

“Η κρουαζιέρα”. Αλμυρές μέρες, σερβιρισμένες με εμπειρίες και νόστιμες στιγμές στο “Arkadin”.  Σελ. 167

Στη Νέα Υόρκη. Εντυπώσεις και εμπειρίες από την “Πόλη των Πόλεων”.  Σελ. 187

Επιστροφή στο Γκρατς.  Σελ. 201

Επιστροφή στην Ελλάδα. Η απαρχή μιας νέας ζωής στα σπλάχνα της ελληνικής πραγματικότητας. Εδώ δημιουργούμαι και δημιουργώ και ακόμα δεν ολοκλήρωσα τα σπουδαιότερα!  Σελ. 209

Αναβάσεις στον Όλυμπο και στον Άθω. Χιονοδρομικές εκδρομές, ιστιοπλοϊκές δραστηριότητες και τένις.  Σελ. 259

Το σπίτι το Πανόραμα. Η “ζεστή φωλιά” όπου με τους δικούς μου ανθρώπους βίωσα και συνεχίζω να βιώνω τις πιο σημαντικές μου στιγμές.  Σελ. 299

Το άρθρο Στη σκιά των αναμνήσεων εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Νίκος Δ. Βαρμάζης

Εκδότης: Εκδόσεις Γράφημα

Τόπος έκδοσης: Θεσσαλονίκη

Χρόνος έκδοσης: 2η 2024 (1η έκδοση, εκδόσεις “μάτι”, Κατερίνη 2002)

Διαστάσεις: 24Χ17

Σελίδες:217

ISBN: 978-618-5710-73-6

Επιμέλεια έκδοσης: Ιωάννης Τσαχουρίδης

Σχεδιασμός εξωφύλλου: Ευστράτιος Τζαμπαλάτης

Κείμενο οπισθόφυλλου: «Η αφήγηση των σελίδων του βιβλίου συμπλέκει τα βιώματα του συγγραφέα με την τοπική ιστορία του Μοσχοποτάμου και της Κατερίνης, όπου ο ίδιος έζησε τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του στις κρίσιμες δεκαετίες του 1940 και 1950. Αυτά είναι το βασικό περιεχόμενο του βιβλίου. Η συμπλοκή αυτή βιωμάτων και τοπικής ιστορίας εκ των πραγμάτων δίνει στην αφήγηση άλλοτε προσωπικό, εξομολογητικό και άλλοτε πιο αντικειμενικό χαρακτήρα. Πάντως σε κάθε περίπτωση η αφήγηση σε πρώτο ή τρίτο πρόσωπο, αγωνιά για την ιστορική ακρίβεια. Γι΄ αυτό τον λόγο ο συγγραφέας εκτιμά ότι το βιβλίο, ενισχυμένο με σχετικά φωτογραφικό υλικό, δικαιούται θέση στις ιστορικές μαρτυρίες».

Περιεχόμενα:

Πρόλογος στη Β’ έκδοση

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΣΤΟΝ ΜΟΣΧΟΠΟΤΑΜΟ

Κεφάλαιο Πρώτο

Το όνομα, η γεωγραφική θέση και η τοπογραφία του. Τα γειτονικά χωριά.  Σελ. 17

Κεφάλαιο Δεύτερο

Η παλαιότερη ιστορία του χωριού. Οι παλαιότερες μαρτυρίες των τουρκικών εγγράφων. Έγγραφα του προξενείου Θεσσαλονίκης. Οι μαρτυρίες των επισκόπων Νικολάου και Παρθενίου. Ο λιγνίτης, η αγγλική εταιρεία και το τρενάκι. Σελ. 21

Κεφάλαιο Τρίτο

Η εκπαίδευση στον Μοσχοπόταμο. Το σχολικό διδακτήριο. Οι εκκλησίες του χωριού. Τα νέα χωριά που προέκυψαν από τον Μοσχοπόταμο. Η ρύθμιση του Καποδίστρια. Σελ. 35

Κεφάλαιο Τέταρτο

Ο θηλυκωτός χορός και τα τραγούδια του. Το έθιμο της ρόκας. Σελ. 43

Κεφάλαιο Πέμπτο

Οι γονείς μου και οι οικογένειές τους. Τα αδέρφια μου.  Σελ. 49

Κεφάλαιο Έκτο

Το παλαιότερα ενθυμήματά μου.  Σελ. 57

Το άρθρο Δύσκολα χρόνια στην Πιερία. Τοπική ιστορία και βιώματα από τις δεκαετίες του 1940 και 1950 στον Μοσχοπόταμο και στην Κατερίνη εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφείς: Μενέλαος Τερζόπουλος

Εκδότης: Εκδόσεις «μάτι”

Τόπος έκδοσης: Κατερίνη

Χρόνος έκδοσης: 2010

Διαστάσεις: 24×32

Σελίδες: 299

ISΒN:978–960-6692-79-6

Περιεχόμενα:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο: Οι απόφοιτοι του Γυμνασίου Κατερίνης, σελ.12

Αθλητικές δραστηριότητες αποφοίτων του Γυμνασίου Κατερίνης, σελ. 122

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: Ονομαστικοί κατάλογοι αποφοίτων κατά έτος, σελ. 136

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο: Βιογραφίες, σελ. 202

Γραφήματα σελ. 301

Το άρθρο Συναντηθήκαμε…Οι απόφοιτοι του Γυμνασίου Κατερίνης (1923 – 1970) εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Αθανάσιος Ν. Μισιτσάκης – Νικόλαος Χ. Ντουλαπτσής

Εκδότης: Εκδόσεις “μάτι”

Τόπος έκδοσης: Κατερίνη

Χρόνος έκδοσης: 201

Διαστάσεις:24×32

Σελίδες:447

ISBN:978-960-669-00-0

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος Αθαν.Ν. Μισιτσάκη, σελ. 7

Πρόλογος Νικ. Χρ. Ντουλαπτσή, σελ. 8

Πρόλογος Δόμνας Μανωλοπολύλου [Πρόεδρος Δ.Σ Συλ. Θρακών), σελ. 10

Ιστορικογεωγραφική περιγραφή της Ανατολικής Θράκης, σελ.12

Γενικά περί Θράκης, σελ.13

Εκπατρισμός του 1922 και η εγκατάσταση στην Ελλάδα, σελ.21

Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα, σελ.27

Επέκταση Ευαγγελικών, σελ.30

ΜΝΗΜΕΣ  ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ (32-282)

Αγατσιώτη Γεώργιου, σελ. 32

Αγγελή Βασίλη, σελ. 35

Αγγελόπουλου Ιωάννη, σελ.36

Αϊδίνη Αθανασίου, σελ.39

Αποστολίδη Παναγιώτη, σελ.40

Βακάλη Νικόλαου, σελ.42

Βασιλειάδη Γεώργιου, σελ.46

Βήτου Ευστρατίου, σελ.48

Βογιατζή Σταύρου, σελ.49

Βογιατζή Χρήστου, σελ.50

Βουργαζλή Παναγιώτη, σελ.52

Βουτσά Χρήστου, σελ.53

Γαλανού Θεόδωρου, σελ.56

Γαλανού Θεόδωρου του Φωτίου, σελ.58

Γιαννακίδη Ανέστη, σελ.61

Γιαννίκη Γεώργιου, σελ. 67

Γκακίδη Ιωάννη, σελ. 69

Γκεβρέκη Κων/νου, σελ. 73

Γκόγκου Παναγιώτη του Αθανασίου, σελ.75

Γκόγκου Χρήστου, σελ.77

Γκούλη Κων/νου, σελ.80

Δαρίβα Δημήτρη, σελ.82

Διαμαντόπουλου ή Διαμάντογλου Νικόλαου, σελ. 91

Δεληγιάννη Κων/νου, σελ.92

Δεμίρη Αθανάσιου, σελ.95

Δόκα Μενέλαου, σελ.99

Δράντζιου Δημήτριου, σελ.100

Δρυτσάκη Δημήτριου, σελ.102

Ευθυμίου Παναγιώτη, σελ.103

Ζαδέ Θεοδόση, σελ.105

Ζαρζαβατσή Λιθάρη, σελ.108

Ζαρζαβατσή Κώστα, σελ.110

Ζέλιου Ευάγγελου, σελ.112

Καμπά Αθανάσιου, σελ.114

Κανελλά Παναγιώτη, σελ.117

Καρανικόλα Νικόλαου, σελ.121

Καραφώτη Αθανάσιου, σελ.126

Κάργα Αθανάσιου, σελ.129

Κεσανλή Άγγελου, σελ.132

Κεσανλή Γεώργιου του Ζαχαρία, σελ.137

Κεσανλή Γεώργιου, σελ.141

Κεσανλή Μαλαματή, σελ.146

Κεσανλή Νικόλαου, σελ. 147

Κιμπριξή Κυριάκου, σελ. 149

Λαμπαδαρίοτ Γεώργιου του Νικολάου, σελ.152

Λαμπαδαρίου Γεώργιου, σελ.153

Λιμπανοβνού Παναγιώτη, σελ.155

Λυκιαρδόπουλου Θανάση, σελ.157

Μαβίνη, σελ.159

Μέτσικα Αθανάσιου, σελ.162

Μήλιογλου Γεώργιου, σελ.164

Μισιτσάκη Αθανάσιου, σελ.166

Μίκρα Κων/νου, σελ.172

Μουλά – Τσάπουρνα Αναστάσιου, σελ.173

Μπαρδάκη Αναστάσιου, σελ.175

Μπράτσιου Δημήτριου του Αποστόλου, σελ.176

Μπράτσιου Κων/νου, σελ.180

Ντουλαπτσή Χρήστου, σελ.183

Ντούλα ή Ντούλου Χρυσόστομου, σελ.186

Ξώνη, σελ.188

Ξώνη Χρήστου, σελ.189

Παγγέλα Θεόδωρου, σελ.190

Παπαβασιλείου Βασιλείου (ιερέας), σελ.193

Παναγιωτίδη Ιωάννη, σελ.195

Παναγιωτίδη Ιωάννη, σελ. 196

Παπαδόπουλου Θεόδωρου, σελ.198

Παπαδόπουλου Ιωάννη, σελ.202

Πατακού Ιωάννη ή Παναγιώτη, σελ.205

Πεντσίδη Κων/νου, σελ.207

Πετμεζά Ευστάθιου, σελ.210

Πολυζόπουλου Κων/νου, σελ.211

Πτωχού Απόστολου, σελ.212

Ρούσου Στυλιανή, σελ.214

Σαλίφογλου Αθανάσιου, σελ.216

Σταθακόπουλου Γεώργιου, σελ.218

Σταθακόπουλου Ιωάννη, σελ.221

Σταθακόπουλου Παντελή, σελ.224

Σταθακόπουλου Πέτρου, σελ.228

Σταθακόπουλου Χρήστου, σελ.231

Σταναμερίδη ή Στανήμερου Απόστολου, σελ.234

Συνοδινού Κων/νου, σελ.236

Σύρπη Θεοδόσιου, σελ.239

Σπύρου Απόστολου, σελ.239

Ταφραλή Σπύρου, σελ.241

Τοπσικιώτη Μιλτιάδη, σελ.243

Τσάκαλου Θεμιστοκλή, σελ.246

Τσαλίκη Γεώργιου, σελ.248

Τσάπουρνα Φώτη, σελ.250

Τσελεπή Αθανάσιου, σελ.252

Τσιόνογλου Σταύρου, σελ.254

Τσιρόπουλου [Αφεντούλη Γκάγκα], σελ.256

Φιδάνογλου Αθανάσιου, σελ.258

Χατζηαγγέλου Ελένη, σελ.262

Χατζόπουλου Βασίλειου και Παναγιώτη, σελ.264

Χερχελατζή Γεώργιου, σελ.266

Χρηστίδη Παντελή, σελ.268

Χρηστίδη Χρήστου, σελ.271

Χρίστογλου Ιωάννη, σελ.273

Χριστοφόρου Γεώργιου, σελ.275

Αφιέρωμα Σταθακοπούλου Κασσιανή, σελ.277

Αφηγήσεις κατοίκων Γανόχωρας

Πούλου Αθανάσιου, σελ.279

Ιερέας Ροβινσών Αθανάσιος, σελ.281

ΟΙ ΘΡΑΚΙΩΤΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΙΕΡΙΑΣ, σελ.283

Δήμος Πύδνας, σελ.285

Κάτοικοι του Δήμου Πύδνας οι οποίοι ήρθαν από το Καβακλή και τη Μπάνα το 1925 και το 1930 [Καταστάσεις], σελ. 288

Θρακιώτες Ανατολικής Ρωμυλίας που εγκαταστάθηκαν στο Αιγίνιο [Λιμπάνοβο] το 1925 [Καταστάσεις], σελ. 290

Καταστάσεις προσφύγων από την Ανατολική Θράκη 

Κάτοικοι Κορινού, σελ.294

Σκόπελος, σελ.303

Σκοπός, σελ.305

Πρόσφυγες Βρωμερόσκαλας [Παραλίας], σελ. 305

Πρόσφυγες Βρωμερής [Καλλιθέας], σελ. 306

Κατάσταση των πρώτων Θρακιωτών που κατοίκησαν στην Περίσταση το 1925, σελ.312

Θρακιώτες του Παλιού Ελευθεροχωρίου που ήρθαν μετά το 1925, σελ.318

Κατάσταση προσφύγων Ανατολικής Θράκης

Παληονελλήνη [Τρίλοφος ή Τόχοβα], σελ. 319

Σφενδάμη [Πάλιανη], σελ. 321

Θρακιώτες του Μακρυγιάλου που ήρθαν μετά το 1922, σελ.321

Θρακιώτες της Αγαθούπολης που ήρθαν μετά το 1922, σελ.324

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ, σελ. 329

Ανατολή Ρωμυλία, σελ. 330

Αγχίαλος, σελ.332

Καβακλή, σελ. 333

Μεσημβρία, σελ.334

Επαρχία Γάνου και Χώρας

Αυδήμιο, σελ. 335

Ο Γάνος, σελ. 341

Η Χώρα, σελ. 346

Ιντζέκιοϊ, σελ. 351

Καλαμίτσι, σελ.354

Καστάμπολις, σελ.354

Λιμνίσκη [Γκιολτζίκ], σελ. 356

Μπαμπά Εσκί, σελ.358

Μυριόφυτο, σελ. 360

Περίστασις, σελ. 362

Λούπιδα Γανοχώρων, σελ. 367

Πλάτανος, σελ. 370

Ραιδεστός, σελ.371

Σαράντα Εκκλησιές, σελ.379

Σιμιτλή, σελ. 390

Τυρολόη, σελ. 391

Ηρακλείτσα, σελ. 393

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ – ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ σελ. 395

Θρακιώτικο Γλωσσάρι της Βιζύης, της Ανατολικής Θράκης καθώς και της περιοχής Γανοχώρων, σελ. 411

Ονόματα Θρακών [Βαπτιστικά – Χαϊδευτικά], σελ. 430

Μέθοδος ανεύρεσης των Ελληνικών Επωνύμων, Σύντομη Ιστορία της ονοματοθεσίας, σελ. 433

Βιβλιογραφία, σελ.442

Το άρθρο Μνήμες από τη Θράκη. Οι θρακιώτες πρόσφυγες της Κατερίνης και του Ν.Πιερίας θυμούνται και μιλούν για τις αλησμόνητες πατρίδες εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.

Συγγραφέας: Νίκος Π. Σαλπιστής

Εκδότης: Προσωπική έκδοση

Τόπος έκδοσης: Κατερίνη

Χρόνος έκδοσης: 2011

Διαστάσεις: 17Χ24

Σελίδες:178

ISBN:978-960-92279-1-5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος, σελ. 11

Εισαγωγή

Ο ιμπεριαλισμός, σελ.13

Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, σελ. 14

Α΄ΜΕΡΟΣ

Ο ιμπεριαλισμός στην Ελλάδα

Η Ελλάδα ως όχημα και της βρετανικής ιμπεριαλιστικής πολιτικής, σελ.21

Ο Βενιζέλος και η άρχουσα τάξη, σελ.23

Ο Βενιζέλος και η Μεγάλη Ιδέα, σελ.25

Ο εξαρτημένος εκσυγχρονισμός και ένας νέος πολιτισμός, σελ.26

Η υστέρηση της Μακεδονίας(εσωτερικές αντιστάσεις), σελ. 29

Εκσυγχρονισμός και νέος πολιτισμός την περίοδο του Α’ παγκόσμιου πολέμου, σελ.30

Κερδοσκοπία και πλουτισμός λόγω και μέσω του πολέμου

Ο πόλεμος ως ευκαιρία, σελ.33

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ως παράγοντας πλουτισμού, σελ.34

Αντάντ και οικονομικά συμφέροντα, σελ.38

Οι επιπτώσεις στην εργατική τάξη, σελ.40

Κοινωνία και ιδεολογία στην Ευρώπη των αρχών του 20ου αιώνα

Αστάθεια, μετάβαση και νέα ήθη, σελ. 42

Ιδεολογική νομιμοποίηση του πολέμου, σελ.43

Κοινωνία και ιδεολογία στην Ελλάδα των αρχών του 20ου αιώνα

Η Ελλάδα, σελ.45

Επιπτώσεις στην πνευματική ζωή, σελ.47

Φιλοσοφικές και ιδεολογικές προτάσεις, σελ.50

Διαφοροποίηση, σελ.53

Η “ελληνική ιδέα” του Ίωνα Δραγούμη, σελ.54

Β΄ΜΕΡΟΣ

Τα γεγονότα

Η περιφέρεια Κατερίνης, σελ. 61

Όσα προηγήθηκαν, σελ. 63

“Στο ξενοδοχείο του Δίκα στην Κατερίνη έτρωγαν διάφοροι”, σελ. 64

Γιατί αποφασίσθηκε η κατάληψη, σελ.6

Η επιχείρηση, σελ.72

Η κατάληψη της πόλης, σελ.6

Η στάση του τοπικού πληθυσμού, σελ.80

Η προετοιμασία της επέμβασης των Γάλλων και η άφιξή τους, σελ.81

Τα γεγονότα μέχρι τη δημιουργία της ουδέτερης ζώνης, σελ.86

Η ουδέτερη ζώνη, σελ.89

Τα γεγονότα που ακολούθησαν, σελ. 91

Συλλήψεις κατοίκων Λιτοχώρου, Αγ. Δημητρίου και Λιβαδίου, σελ.95

Οι πιέσεις συνεχίζονται, σελ.97

Το τέλος πλησιάζει, σελ.103

Η βία και οι αντιπαραθέσεις των αντιπάλων, σελ.108

Προσπάθειες για οικονομική εκμετάλλευση της περιφέρειας Κατερίνης, σελ.110

Γ΄ΜΕΡΟΣ

Σιδηροδρομική ιστορία-συγκοινωνία

Η παγκόσμια ανάπτυξη των σιδηροδρόμων, σελ.113

Ο σιδηρόδρομος στη Μακεδονία και την περιφέρεια Κατερίνης, σελ.114

Η οδική συγκοινωνία, σελ.120

Το αλάτι

Αλυκές Κίτρους, σελ. 121

Η παραγωγή αλατιού κάτω από το καθεστώς της κυριαρχίας της Αντάντ, σελ.123

Ο λιγνίτης

Ο λιγνίτης στην περιφέρεια Κατερίνης, σελ.127

Η εκμετάλλευση του λιγνίτη στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο, σελ.128

Η εκμετάλλευση του λιγνιτωρυχείου Δράνιστας από τους Βρετανούς, σελ.131

Η εκμετάλλευση του λιγνιτωρυχείου από τους Έλληνες, σελ.135

Περιγραφή της γραμμής Ντεκοβίλ και των μεταφορικών μέσων, σελ.136

Επιπτώσεις της εκμετάλλευσης του λιγνίτη και του σιδηροδρόμου, σελ.139

Η ζωή των εργατών, σελ.141

Ο Ζορμπάς, ο Καζαντζάκης, ο λιγνίτης, ο σιδηρόδρομος και ο κερδοσκοπικός πυρετός

Συμπτώσεις, σελ.143

Ο λιγνίτης και η εξόρυξή του, σελ.144

Τα επιχειρηματικά συμφέροντα του Ν. Καζαντζάκη, σελ.145

Το πολιτικό και κοινωνικό “μανιφέστο” του αληθινού Ζορμπά, σελ.147

Αντί για επίλογο, σελ.150

Υποσημειώσεις, σελ.153

Πηγές, σελ.165

Βιβλιογραφία, σελ.168

Ευρετήριο ονομάτων, σελ.179

Το άρθρο Εθνικός Διχασμός και ιμπεριαλιστική επέμβαση στην Ελλάδα (1916-1917).Η περιπέτεια της περιφέρειας Κατερίνης εμφανίστηκε πρώτα στο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.