Είμαστε πολίτες της Κατερίνης, προερχόμενοι από διαφορετικούς επαγγελματικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς χώρους, οι οποίοι, διαπιστώνοντας ένα σημαντικό κενό στον τομέα του πολιτισμού, αποφασίσαμε τον Ιούλιο του 2021 να δραστηριοποιηθούμε εθελοντικά, θέτοντας κοινούς στόχους και τα μέσα για την επίτευξή τους. Ήδη από το πρώτο κείμενο που συντάξαμε στις 15 Νοεμβρίου 2021 με αποδέκτη τις τοπικές αρχές (Δήμο και Περιφ. Ενότητα Πιερίας), τους τοπικούς αιρετούς εκπροσώπους στη Βουλή και το κοινό της πόλης μας, θέτουμε το πλαίσιο της ταυτότητάς μας. Είμαστε μια Κίνηση Πολιτών, η οποία καθοδηγείται από την ανάγκη ίδρυσης ενός μουσείου προσανατολισμένου στη συλλογή, την ερμηνεία και την παρουσίαση των υλικών και άυλων τεκμηρίων της ιστορίας και του πολιτισμού της πόλης, δηλαδή των ανθρώπων της, προωθώντας την πρόταση για τη συγκρότηση ενός τέτοιου φορέα. Το αρχικό αυτό πρόταγμα κατατέθηκε στη δημοτική αρχή, υπογεγραμμένο από 110 συμπολίτες μας που δυναμώνουν τη φωνή μας και υποστηρίζουν την πρόταση.

Για να γίνει, μάλιστα, άμεσα αντιληπτή η πολιτιστική υστέρηση της πόλης μας, προτάσσεται η σύγκριση με τις άλλες επαρχιακές πόλεις/πρωτεύουσες όλων των νομών της Θεσσαλίας, Μακεδονίας και Θράκης. Από τον κατάλογο σχετικών φορέων, που παρατίθεται στο τέλος του κειμένου, διαπιστώνεται ότι η περίπτωση της πόλης μας είναι αρνητικά μοναδική, καθώς δεν διαθέτει ούτε ένα μουσείο στην πορεία ευτυχήσαμε, βέβαια, να δούμε υλοποιημένο το εξαιρετικά επιτυχημένο εγχείρημα του Μουσείου Τεχνολογίας Logic που δημιουργήθηκε σε χώρο του Τμήματος Εφοδιαστικής Αλυσίδας του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας που εδρεύει στην πόλη μας.

Τι κάνει όμως ένα «Μουσείο Πόλης»; Εντοπίζει, συλλέγει, διασώζει, συντηρεί, ταξινομεί κάθε αντικείμενο ή μαρτυρία (προφορική ή γραπτή) που αποτελεί τεκμήριο της ιστορίας και του πολιτισμού μιας πόλης, όπως έγγραφα, έντυπα (βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, μπροσούρες, αφίσες κ.ά), φωτογραφίες, χάρτες, σχέδια, έργα τέχνης, αντικείμενα χρηστικά ή αισθητικής απόλαυσης, ψηφιακά ή αναλογικά αρχεία εικόνας και ήχου (κασέτες, δίσκοι, cd, dvdκ.ά). Παράλληλα, διαμεσολαβεί την ερμηνεία των υλικών που συλλέγει, προωθεί την έρευνα και την επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη της τοπικής ιστορίας, της ιστορικής μνήμης (ατομικής και συλλογικής) και των αναπαραστάσεων του παρελθόντος στο παρόν. Τέλος παρουσιάζει θεματικές ή χρονολογικές εκθέσεις που αφορούν τη ζωή και τα έργα των ανθρώπων της πόλης, προβάλλει συγγραφείς και εκδόσεις, εικαστικούς, κοινωνικές ομάδες και πολιτιστικούς φορείς, προσελκύει μαθητές και εκπαιδευτικούς, διοργανώνει ομιλίες, συνέδρια, σεμινάρια, εκπαιδευτικά προγράμματα.

Γιατί «Μουσείο Πόλης» και όχι «Ιστορικό Μουσείο»; Γιατί το «Μουσείο Πόλης» έχει αντικαταστήσει τα τελευταία χρόνια διεθνώς το κλασικό ιστορικό μουσείο που συνήθιζε να προβάλει επιλεκτικά τις πιο αξιομνημόνευτες στιγμές μιας πόλης με επίκεντρο τη δράση και τα έργα των πιο επίλεκτων μελών της. Το «Μουσείο Πόλης» είναι ένα σύγχρονο αστικό μουσείο που διακρίνεται για την πολυπολιτισμικότητα και πολυσυλλεκτικτότητα των συλλογών του, ενδιαφέρεται για τις βιωμένες εμπειρίες των κατοίκων, ασχολείται τόσο με το παρελθόν όσο και με το παρόν της πόλης και προσεγγίζει την ιστορική κληρονομιά με στόχο την ενδυνάμωση του αισθήματος αλληλεγγύης και αλληλοκατανόησης των μελών της κοινότητας.

Επιπρόσθετα, το «Μουσείο Πόλης» συνεισφέρει στην τοπική οικονομική ανάπτυξη και ιδιαίτερα σε μια πόλη, όπου ο τουρισμός αναγνωρίζεται ως ισχυρός οικονομικός παράγοντας και η πολιτισμική κληρονομιά αποτελεί ισχυρό πόλο έλξης για τους τουρίστες. Είναι αυτονόητο ότι οι επισκέπτες/τουρίστες δεν ενδιαφέρονται μόνο για την απόλαυση που προσφέρει το κλίμα, ο τόπος και οι υποδομές φιλοξενίας και ψυχαγωγίας, αλλά και για αυτήν που προσφέρει ο πολιτισμός ως ταξιδιωτική εμπειρία σε σχέση με τα μνημεία και τα μουσεία. Και αν οι αρχαιολογικοί τόποι και τα αρχαιολογικά μουσεία αποτελούν για τη χώρα μας ένα αυτονόητο πολιτισμικό προϊόν, η επαφή με τη σύγχρονη τοπική ιστορία και τον πολιτισμό μέσω ενός «Μουσείου Πόλης» αντιπροσωπεύει την «αυθεντική» εικόνα του τόπου (σε αντίθεση με την παραδοσιακή εκδοχή της) και άρα τη δυνατότητα για τον επισκέπτη/τουρίστα, που έχει περιορισμένο χρόνο στη διάθεσή του, να ανακαλύψει μια «σύνοψη» της πραγματικής, της σύγχρονης όψης μιας πόλης.

Στο μεταξύ, πραγματοποιήσαμε διάφορες πολιτιστικές δράσεις και συναντήσεις, ενώ βρισκόμασταν σε διαρκή διαβούλευση με τη δημοτική αρχή και τον ΟΠΠΑΠ του Δήμου Κατερίνης, καταλήγοντας σε μια επεξεργασμένη πρόταση, προσαρμοσμένη στην ιδιαιτερότητα της πόλης. Σε μια πόλη που δεν διαθέτει κατάλληλους χώρους για την εγκατάσταση ενός μουσείου προτείναμε την αξιοποίηση των ιστορικών κτιρίων του κέντρου της «Αστικής Σχολής Αικατερίνης» και του «Κέντρου Τεχνών Εννέα Μούσες» ως κτιριακού δικτύου που μπορεί να στεγάσει δράσεις, εκθέσεις και συλλογές σε μια κοινή χρήση με άλλους πολιτιστικούς φορείς της πόλης.

Τελικά, το Νοέμβριο του 2022 αποφασίσαμε να μετατρέψουμε την «Κίνηση Πολιτών» σε φορέα με νομική μορφή, προκειμένου να συνδιαλέγεται και να συνεργάζεται σε θεσμικό πλαίσιο με τις αυτοδιοικητικές αρχές ή την κεντρική κυβέρνηση για την επίτευξη των στόχων και των επιδιώξεων που έχουμε θέσει. Συντάξαμε καταστατικό, επιλέξαμε τη νομική μορφή της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας (ΑΜΚΕ) και υιοθετήσαμε την επωνυμία «Φίλοι Μουσείου Πόλης Κατερίνης ΑΜΚΕ».

Το επόμενο σημαντικό βήμα έγινε το Μάρτιο του 2023 η παραχώρηση από τον ΟΠΠΑΠ του Δήμου Κατερίνης ενός χώρου στο «Κέντρο Τεχνών Εννέα Μούσες» ικανοποίησε ένα πάγιο αίτημά μας, διευκολύνοντας τη συνεργασία για την παραγωγή δράσεων, εκδηλώσεων και κυρίως της συλλογής μουσειακού υλικού για το μελλοντικό μουσείο της πόλης. Από τότε βρισκόμαστε σε μια διαρκή κινητοποίηση, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας ιδέες, προτάσεις και συνεργασίες, καθώς και προωθώντας συνεχώς όλα εκείνα που μπορούν να συμβάλλουν για μια διαρκή πολιτιστική άνοιξη στην πόλη.