Ο ελληνικός εμφύλιος. Μνήμες σε πόλεμο και σύγχρονες πολιτικές ταυτότητες
Μια πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία από τον Δρ Πολιτικών Επιστημών Ραϋμόνδο Αλβανό με θέμα «Γιατί αξίζει να μαθαίνουμε ιστορία; Ο ελληνικός εμφύλιος και ο πόλεμος των ταυτοτήτων» παρακολούθησαν όσοι βρέθηκαν στην εκδήλωση που διοργάνωσαν οι «Φίλοι Μουσείου Πόλης Κατερίνης» την Τετάρτη 17 Απριλίου 2024, στην επάνω αίθουσα του συνεδριακού κέντρου «Εκάβη». Η ομιλία, βασισμένη στην πολύχρονη εμπειρία του κ. Αλβανού από τις ξεναγήσεις που πρόσφερε στο κοινό που επισκέπτονταν το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης στο Γράμμο, ήταν μια επισκόπηση της νεότερης ελληνικής ιστορίας από τις απαρχές της ίδρυσης του ελληνικού κράτους ως την μετεμφυλιακή περίοδο και με επίκεντρο την περίοδο του Εμφυλίου. Η ίδια αυτή εμπειρία μετουσιώθηκε σε βιβλίο με τίτλο Ο Ελληνικός Εμφύλιος, Μνήμες σε πόλεμο και σύγχρονες πολιτικές ταυτότητες κι έτσι η ομιλία αποτέλεσε ταυτόχρονα και μια παρουσίαση του ομότιτλου βιβλίου.
Το ταξίδι αυτό στο δύσκολο παρελθόν της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας έγινε με την ψύχραιμη ματιά και τη δέουσα αντικειμενικότητα που μόνο η επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση μπορεί να προσφέρει. Το παρελθόν στο παρόν, το πανταχού παρών διεθνές πλαίσιο, η κατασκευή των ταυτοτήτων, η διαιρετική μνήμη αλλά και οι ευθύνες αυτών που βρέθηκαν με την όποια εξουσία στα χέρια στους. Η διάχυτη βία της εποχής, τα θύματα και τα τραύματα, οι μη ορατές συνέπειες του μεταξικού καθεστώτος, αυτά που είχαν συμβεί ήδη στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα και άλλα πολλά, έφτιαξαν πολύ δυνατές και αδιαπέραστες ταυτότητες, σαν κουκούλια, και χώρισαν τους ανθρώπους σε παρατάξεις και τους χωρίζουν ακόμη.
Οι νικητές του εμφυλίου επέβαλαν το δικό τους αφήγημα, οι ηττημένοι πήραν τη ρεβάνς μετά το 1981, τα τραύματα όμως που δεν συζητήθηκαν κακοφόρμισαν, η τυπική συμφιλίωση του ’89 στηρίχθηκε στη λήθη και στην καύση 17,5 εκατομμυρίων φακέλων κοινωνικών φρονημάτων. Η μόνη λύση, σύμφωνα με τον συγγραφέα, βρίσκεται στη γνώση, στον αναστοχασμό και στην κριτική επεξεργασία του τραύματος. Να μπορείς να διαφωνείς χωρίς να προσβάλλεις αλλά και να μπορείς να αναιρείς άκαμπτες βεβαιότητες.
Βιογραφικό συγγραφέα
Ο Ραϋμόνδος Αλβανός είναι απόφοιτος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι μεταπτυχιακές σπουδές του έλαβαν χώρα στο πανεπιστήμιο του Έσσεξ και συγκεκριμένα στο τμήμα Συγκριτικής Ιστορίας, ενώ ολοκλήρωσε τη διατριβή του στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Το Μεταδιδακτορικό του είχε να κάνει με τις Έμφυλες Διαστάσεις της μετανάστευσης. Τα ενδιαφέροντά του εστιάζονται στις πολιτικές επιστήμες, τη Δημόσια Ιστορία, τις Σπουδές Μνήμης και μετά-Μνήμης, τις Εθνικές ταυτότητες και τη Συγκριτική Ανάλυση. Πιο συγκεκριμένα και ειδικά τα τελευταία χρόνια πραγματεύεται τους Σλαβόφωνους και γενικότερα την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, την εκλογική και πολιτική συμπεριφορά της περιοχής στον Μεσοπόλεμο και τη μεταπολεμική εποχή, καθώς και τον Εμφύλιο και τις μνήμες του στη σημερινή εποχή. Διδάσκει στο Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Δημόσιας Ιστορίας του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου.
Η επιστημονική συγγραφική του δραστηριότητα είναι μεγάλη. Αναφέρω μονάχα κάποια από τα έργα του:Ο ελληνικός εμφύλιος. Μνήμες σε πόλεμο και σύγχρονες πολιτικές ταυτότητες, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο, 2022, Σλαβόφωνοι και πρόσφυγες. Κράτος και πολιτικές ταυτότητες στη Μακεδονία του Μεσοπολέμου, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο, 2019, Δημόσιες σχέσεις. Θεωρία και πρακτική της επαγγελματικής επικοινωνίας, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο, 2016. Έχει συμβάλλει σε πολλά συλλογικά έργα για τα Σεπτεμβριανά, τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, το Μακεδονικό και την αποκατάσταση των προσφύγων του 1922. Συμβολές του βρίσκονται και σε ελληνικά, αλλά και σε ξένα, συγκεκριμένα αγγλικά και γαλλικά, περιοδικά, όπως τα Ιστορικά, Ίστωρ και Επιστήμη και Κοινωνία. Τέλος, έχει συνεργαστεί με τις περιοδικές εκδόσεις Διάπλους, Ιστορικά (Ελευθεροτυπίας), Πολίτης, Πολεμικός Τύπος και Εμφύλιος Τύπος.
